پس از استقبال خوب همشهريان از بخش ضرب المثلهاي فخرابادي كه از پايان نامه دوست عزيزمان جناب آقاي رحمت الله فرازي اقتباس گرديده بود بر آن شديم كه بخش ديگري از جملات را كه در آن از كلمات و اصطلاحات فخرابادي استفاده شده است در وبلاگ قرار دهيم با اميد به اينكه شما دوستان نيز جملات و يا عبارات اصيل فخرابادي را در بخش نظرات به اين مجموعه اضافه نماييد .
*) كوشام با كوشاتا آلش شده . ** كفشهايم با كفشهاي شما عوض شده است .
*) ميشاما همه اوستن ** ميشهاي ما همه آبستن هستند .
*)با غلاعلي اختلاط ميكردم ، ميكفت امسال بزاما استاقن ** با غلامعلي صحبت ميكردم ، ميگفت امسال بزهايمان آبستن نيستند .
*)اقذه ناامد نباش ، اورسينات ويدا خواشه ** اينقدر نااميد نباش ، كفشهايت پيدا خواهند شد .
*)هموجور كه اوپاشا ميكردم ديدم يك اوغان اوسار خرش داره با يك اورتينه ميه ** همانطور كه آب بر روي زمين ميپاشيدم ديدم يك افغاني افسار خرش را دارد و با يك زن ميآيد .
*) اي بردو و اي بخته از بي بي و بو بو به ما رسيده . ** اين خرمنكوب و قوچ از پدربزرگ و مادر بزرگ به ارث رسيده
*)اي پخمه ! همي پولتو پييرتَ ، پالان كه نيه همير ور دار برو به پي قُر، اقذه پز نته .**اي كمرو ! همين پالتو پدرت است ، زين الاغ كه نيست ، همين را بردار برو به قارچ جمع كردن ، آنقدر قيافه نگير .
*)اي تعجبوتي ! تمانتِ بالا كش ، اي تاهرِ تول ده ور بالا تپه و او تركر ترغذ ده به ته . ** اي آدم عجيب ! شلوارت را بكش بالا ، اين تاير را به طرف بالاي تپه هل بده و آن قلمه ( شاخه ) را به طرف پايين پرتاب كن .
ضرب المثلهاي فخرابادي
وبلاگ فخراباد ما بر آن شد تا مجموعه اصطلاحات و ضرب المثلهاي گويش فخرابادي را به عنوان گنجينه اي گرد آوري نمايد ، در همين اثنا مطلع شديم كه دوست عزيزمان آقاي رحمت الله فرازي در پايان نامه كارشناسي خود در سال 1375 نسبت به اين مهم اقدام نموده است و مجلدي با ارزش از واژه ها و اصطلاحات و ضرب المثلهاي فخرابادي تدوين نموده است . مديريت وبلاگ "فخراباد ما" از غيرت و تعصب جوانان فخرابادي به سرزمين مادري خود و گويش فخرابادي بر خود ميبالد و ضمن تشكر از دوست عزيزمان جناب آقاي رحمت الله فرازي بخاطر در اختيار قرار دادن اين مجموعه ، تعدادي از ضرب المثلهاي فخرابادي را كه از پايان نامه ايشان اقتباس گرديده است ، ارايه مينماييم .
*) نصپ شو بلغور جو ! (nespe so^u belqure jo^u)
كنايه از : كار بي محل انجام دادن
*) هپ برو بيا خورده . ( happe boro biya xorda )
فِتِ مِره ،فِتِ مييه . (fette mera fette miya)
به كسي اطلاق ميشود كه به محلي زياد رفت و آمدميكند.
*)كم بخور شاترٌه نخور .(kam boxor saterra maxor)
پرخوري نكن تا مجبور شوي دواي تلخ بخوري .
*)گوُ ، زِيدَه دو گوُساله ! (gou zeida do gousala)
كار زشت دور از انتظار انجام دادن .
*)خدا اگه تخته تراش نيه ور هم انداز هس .(xoda aga texteteras niya verham endaz has)
يعني : خوب به هم آمدن دو كس .
*)دِ خانه دو كيونو خاكا تا سرِ زونو .(de xana do keivono xa^ka^ta^ sare zonu)
در خانه اي كه دو كدبانو باشد خاكهاي آن تا سر زانو بالاميآيد .(هيچكدام جارو نميكنند)
*)كيونو سه و چار مشه ، آشا ته دك ليچار مشه .(keivono se vo car mesa , asata dek licar mesa)
يعني : وقتي در خانه چند زن باشند هيچكدام به آش توجه نميكنند وآن به ته ديگ ميگيرد .
*)كاسه نمايمه پرتر كُه .(kase nomayome portar ko)
يعني : كسي كه ميگويد نمي خواهم از همه بيشتر ميخواهد .
*) بچٌر يكٌه متي دو تا مطلبه .(beccar yakke meti dota metelba)
يعني : وقتي به آدم پررويي چيزي ببخشي ، پر روتر ميشود و چيز ديگري هم ميخواهد .
*)هر چه گربه جيشتره ، معو معوش بيشتره .(har ce gorba jistara maao maaoves bistara)
به آدم زشتي اطلاق ميشود كه بسيار ادٌعا دارد ..
*)پيير گدا اي همه ادا .(piyar goda I
به انسان بدون چيزي اطلاق ميشود كه خود را مانند ثروتمندان نشان ميدهد.
*) اشكم گوشنه قِرقِرِ پاشنه .(eskame gusna qerqerre pasna )
يعني نداشتن و پز دادن .
*)صوفي به اَفتووه مگه دو سوراخَه .(soufi be aftouva mega dosuraxa.)
درمورد كسي گفته ميشود كه خودش عيب دارد و از ديگران عيب ميگيرد .
*)قروتي هندوانه توبوت مدوانه.(qoruti handevana toubut medevana.)
يعني خوردن كشك و هندوانه با هم به تابوت رفتن را به دنبال دارد ( خوردن ترشي و شيريني با هم بد است )
*)اي پاش يه او پاش مگه غلط نكو .(I pas be u pas mege qelat nako.)
در مورد انسان شل و وِل گفته ميشود كه كنترل دست و پاي خويش را ندارد .
*)گوش كه نباشه چغندر هم سالاره .(gus ke nabassa coqondarom salara)
يعني : وقتي گوشت نباشد چغنر هم خوشمزه و باارزش است .
*)پنبه دُز دس ور ريشش مِكِشَه .(pombedoz das ver rises mekesa)
يعني : دزد هميشه تصور ميكند آثار دزدي همراهش است .
*) خوهي كه شوي گنده ، آهن بخر و پنبه .(xouhi ke sevi gonad, ahen bexar o pomba.)
يعني: اگر ميخواهي ثروتمند بشوي آهن و پنبه بخر . دليل آن اين است كه آهن و پنبه را تا هر زمان كه انبار نمايي فاسد نمي شود .
*) خوش خوردن شفتولو ، قرقر ز پسش خولو.(xos xordane seftoulu qerqer ze pases xoulu .)
يعني : از پس زياد خوردن بروز يك ناراحتي است . و يا در هنگام خوشي بايد به فكر عواقب احتمالي آن بود .
ادامه مطلب

